Vì sao mình không bao giờ dùng jQuery nữa, kể cả trong plugin WordPress?

14/05/2025 0 11 4 phút đọc

Trong nhiều năm, jQuery từng là nền tảng không thể thiếu cho lập trình giao diện web. Nhưng ở thời điểm hiện tại, mình đã hoàn toàn từ bỏ nó – kể cả khi viết plugin cho WordPress, một nền tảng vốn vẫn gắn rất chặt với jQuery. Bài viết này không nhằm “dìm hàng”, mà là chia sẻ cá nhân, giải thích vì sao jQuery không còn phù hợp trong các sản phẩm hiện đại.

Vì sao mình không bao giờ dùng jQuery nữa, kể cả trong plugin WordPress?

Mục lục

1. jQuery không còn cần thiết với JavaScript hiện đại
2. jQuery làm phình to plugin một cách không cần thiết
3. jQuery có thể gây xung đột với theme hoặc plugin khác
4. jQuery làm chậm quá trình tối ưu cho mobile
5. jQuery không giúp bạn hiểu rõ JavaScript
6. WordPress không còn gắn chặt với jQuery như trước
Kết luận

1. jQuery không còn cần thiết với JavaScript hiện đại

Ngày xưa, DOM API của trình duyệt rất rườm rà và thiếu đồng nhất, khiến việc thao tác HTML/CSS/JS trở nên cực kỳ khó chịu. jQuery ra đời như một cứu cánh – giúp viết ít, chạy mọi nơi. Nhưng giờ đây:

document.querySelector và addEventListener là tiêu chuẩn
DOM traversal, classList, dataset… đều đã hỗ trợ đầy đủ
Fetch API thay thế hoàn toàn $.ajax()

JavaScript giờ đã đủ mạnh để thao tác DOM, animation, AJAX mà không cần thêm thư viện bên ngoài.

2. jQuery làm phình to plugin một cách không cần thiết

jQuery bản minified nặng khoảng 90 KB. Trong khi phần lớn chức năng mình cần chỉ khoảng 2–5 KB code JS thuần. Với triết lý “plugin nhỏ, nhanh, sạch” – mình không thể chấp nhận nạp cả thư viện chỉ để gọi vài hiệu ứng hoặc xử lý form.

Chưa kể nếu site đã có jQuery rồi, vẫn phải kiểm tra kỹ để tránh xung đột với các plugin khác.

3. jQuery có thể gây xung đột với theme hoặc plugin khác

Không ít theme WordPress hiện đại đã bỏ jQuery hoàn toàn, hoặc chuyển sang dùng thư viện khác. Việc ép buộc nạp lại jQuery hoặc dùng các đoạn code phụ thuộc jQuery dễ gây xung đột – đặc biệt là với các theme dùng frontend framework như React hoặc Alpine.js.

4. jQuery làm chậm quá trình tối ưu cho mobile

Viết JS thuần giúp mình kiểm soát 100% luồng thực thi, thứ tự tải script, và tối ưu cho mobile-first. jQuery tạo một lớp abstraction không cần thiết, dẫn tới nhiều thao tác không còn tối ưu khi chạy trên điện thoại.

5. jQuery không giúp bạn hiểu rõ JavaScript

Điều này quan trọng: dùng jQuery quá nhiều khiến dev mới không học được bản chất của JS. Mình từng trải qua giai đoạn đó – đến khi viết JS thuần mới nhận ra jQuery làm mọi thứ “dễ nhưng mù mờ”. Khi viết plugin phục vụ cộng đồng, mình muốn code rõ ràng, dễ hiểu, và mang tính giáo dục.

6. WordPress không còn gắn chặt với jQuery như trước

Đúng là WordPress admin vẫn dùng jQuery, nhưng phía frontend – các theme hiện đại đang loại bỏ dần. Việc giữ jQuery trong plugin frontend là “kéo ngược thời đại” mà không có lý do thực tế.

Kết luận

jQuery không tệ. Nhưng nó là giải pháp cho một thời kỳ đã qua. Viết plugin bằng JavaScript thuần giúp mình:

Giảm phụ thuộc, nhẹ và dễ tối ưu
Dễ kiểm soát và mở rộng
Không lo xung đột với theme hoặc plugin khác
Khuyến khích cộng đồng học JS thực sự

Vì thế, trong các plugin như Init Live Search, Init FX Engine hay Init View Count – mình đều không dùng jQuery. Và chắc chắn, điều này sẽ không thay đổi trong tương lai.